Vele wegen leiden naar Rome, gedragstherapie is daar één van

Gedragstherapie behoort tot één van de klassieke stromingen binnen de psychotherapie, naast psycho-analytische therapie, client-centered therapie en systeemtherapie.

Ze hebben allen hun eigenheid, hun sterktes en beperkingen, maar zeker ook hun onderlinge raakvlakken! Waar je voor kiest, is vooral een kwestie van persoonlijke voorkeur en affiniteit.

Zonder in clichés te willen vervallen of de volgende kenmerken te claimen voor gedragstherapie, bij deze een poging om mijn werkwijze toe te lichten. 

Gedragstherapie wordt vaak in één adem vernoemd met "klachtgericht, directief, concreet, evidence - based en kortdurend". Enige uitleg èn nuancering is hier op zijn plaats:

  • "Klachtgericht": In gedragstherapie wordt in eerste instantie aan de slag gegaan met de aanmeldingsklacht en de hulpvraag van de cliënt. Er wordt gezocht naar manieren om de klachten te verlichten. Die klachten belemmeren immers het dagelijks leven en vormen vaak de reden om te starten met therapie. Maar dit neemt niet weg dat deze klachten ruimer gekaderd worden binnen de bredere levenscontext en levensgeschiedenis van de cliënt. Dweilen met de kraan open heeft immers weinig zin... Naar het behoud van de klachtenreductie op lange termijn toe is het doorgaans belangrijk om de betekenis van de klachten te leren kennen. Ze kwamen niet zomaar uit de lucht gevallen.

  • "Directief": Een gedragstherapeut wordt wel eens sturend of directief genoemd. Hij stelt vragen, geeft uitleg, geeft opdrachtjes mee, hij reikt nieuwe vaardigheden aan, stelt oefeningen voor, .... Hij doet meer dan enkel luisteren. Maar dit laatste doet hij dus zeker en vast ook! Zoals in elke therapierichting trouwens, is de therapeut nu eens directief en dan weer volgend.
  • "Concreet": een gedragstherapeut is niet rap tevreden ... Hij neemt niet gauw genoegen met vage antwoorden. Hij wil graag precies weten hoe jouw specifieke klacht zich manifesteert, wanneer wel, wanneer niet, hoe frequent, hoe intens,... De aanpak die hieruit voortvloeit is bijgevolg ook concreet en specifiek op jouw situatie afgestemd . In die zin gaat het om "maatwerk".  
  • "Evidence-based": Achter gedragstherapie gaat een theorie schuil, de zogenaamde "leerpsychologie", die een lange traditie kent. Tot op de dag van vandaag wordt deze theorie continu wetenschappelijk verdiept en verfijnd. De behandelmethoden binnen de gedragstherapie zijn op deze leer gestoeld. Ook deze zijn onderhevig aan permanent wetenschappelijk onderzoek. 
  • "Kortdurend": dit is misschien wel het meest heikele punt om toe te lichten. Iedereen wil immers zo snel mogelijk van zijn klachten af en het leven kunnen leiden dat hij wenst, of toch niet? Wanneer een therapie afgerond en "geslaagd" is, hangt in de eerste plaats af van je doelstellingen en verwachtingen bij het begin van de therapie. Gedragstherapie wordt wel eens kortdurend genoemd als men de klachten voor ogen heeft. Maar zelfs dan is "kortdurend" soms een begrip waar nogal wat rek op zit ... Laten we besluiten met de algemene stelling dat binnen afzienbare tijd doorgaans klinisch significante resultaten kunnen bereikt worden.